Arhiepiskop Jovan u zatvoru
Već peti mjesec u zatvoru Idrizovo, u Republici Makedoniji, nalazi se jedan vjerski poglavar, njegovo blaženstvo Jovan, arhiepiskop Pravoslavne ohridske arhiepiskopije. U zatvoru se nalazi zbog, kako glasi optužnica «Raspirivanja nacionalne, rasne i vjerske mržnje, razdora i netrpeljivosti». Kulminacija je ovo višedecenijskog spora između Srpske pravoslavne crkve i Makedonske pravoslavne crkve. Naime još od 1967. godine kada je Makedonska pravoslavna crkva proglasila autokefalnost (samostalnost), no bez suglasnosti s drugim samostalnim pravoslavnim crkvama u svijetu, ova je crkva bila nepriznata od ostalih pravoslavnih crkava. Ne želeći da Crkva u Makedoniji i dalje ostane u izolaciji, mitropolit Makedonske pravoslavne crkve, Jovan Vraniškovski odlučio je stupiti u puno kanonsko jedinstvo sa Srpskom pravoslavnom crkvom pa tako i sa svim drugim pravoslavnim crkvama u svijetu. Time je prekinuo sve odnose sa, od pravoslavnih crkava nepriznatom Makedonskom pravoslavnom crkvom, te izborio autonomiju Crkve u Makedoniji koja sada nosi naziv Pravoslavna ohridska arhiepiskopija. No nažalost i politika se uplela u ovaj među crkveni spor te se protiv arhiepiskopa Jovana podigla optužnica koja je kulminirala osudom, prvo na 18 mjeseci zatvora a zatim u drugom suđenju na još 12 mjeseci. Arhiepiskopa Jovana određeni politički i crkveni krugovi u Republici Makedoniji smatraju podanikom srpske politike te da djeluje protiv interesa makedonskoga naroda. Ovakva shvaćanja proizlaze iz nerazumijevanja pravoslavnog crkvenog ustrojstva. Da bi određena pravoslavna crkva u svijetu zadobila autokefalnost, mora je prvenstveno dobiti od majke Crkve, dakle od Crkve od koje se odvaja, a u slučaju Crkve u Makedoniji to je Srpska pravoslavna crkva. Pravoslavna ohridska arhiepiskopija dobila je autonomni status i neradi se o Srpskoj crkvi već o samostalnoj Crkvi u Republici Makedoniji. Ovaj je slučaj podigao svjetsku javnost na noge pa su reagirali poglavari određenih vjerskih zajednica kao i različite institucije koje se bave ljudskim pravima. Bez obzira na stavove oko crkvenih prilika u Republici Makedoniji, mora se zaključiti da je neprimjereno u 21. stoljeću zatvarati poglavara jedne vjerske zajednice zbog njegovih vjerskih uvjerenja, što je u slučaju arhiepiskopa Jovana nedvojbeno. U ovim danima kada se spominjemo Kristova rođenja, njegova progonstva od njegovih najranijih dana, spomenimo se u molitvi svih koji su radi Kristova imena zatvoreni, pa tako i arhiepiskopa Jovana. Dr. sc. Jasmin Milić |
