04:56:23
October 21, 2009
ni Cesar S. Guevarra

Sa halos tatlong dekadang pagiging siklista; matapos ang labis sa 'sandaang timpalak na kung saan ay nalibot na niya ang buong bansa, tila iba ang pakiramdam ni Reynante noong umagang iyon.

Kung ihahambing sa simula ng iba niyang nasalihang karera, wala ang gaan ng katawan na siyang pirmi niyang hinahanap sa simula ng pagpadyak. Kung noong nakaraan ay maliksi at listo na siya habang ginagawa ang kanyang warm-up routine sa starting gate, ngayon ay parang malutong kada buto at mahigpit lahat ng kasukasuan. Pati ang kanyang bisikleta ay may kakaibang bigat—luma na rin naman, kung ihahambing sa mga gamit ng ibang siklista doon na gawa sa kung anong hi-tech na materyales—gayunpaman, sa tagal ng pinagsamahan nila ay ngayon lang niya nadama ang ibayong bigat na taglay ni Bagwis (ngalan ng kanyang bisikleta, na kung anong gulang ay siya ring dami na ng remedyong nailapat na dito).

Pero nandoon na eh. Ilang saglit pa ay kumalat na ang panawagan para sa pag-puwesto sa start line. Isang huling pagsiyasat sa mga kagamitan, isang huling pag-unat ng mga braso, paa, at katawan, isang maikli ngunit taimtim na dasal at sumabay na si Reynante sa ibang pang kalahok patungo sa starting grid. Lumingon siya sa paligid at agad niyang napansin na kakaunti na ang pamilyar na mukha. Mas madami ang mga bagitong halatang-halata ang kaba sa ikinikilos: naihambing niya sa isang pusang malapit nang masagasaan ang labis na takot na nakita niya sa mata ng isang binatilyo sa kanyang kaliwa; sa kanan naman ay halos masuka na sa kaka-ubo ang katabi na sa tantiya niya ay nasa bandang trenta y singko ang edad. Naisip niyang mabuti at may ganung tanawin, nawala sa kanyang isip pansamantala ang kakaiba ngang pakiramdam.

Matapos ang ilan pang sandali ay dumating na ang hudyat para sa simula. Pinaputok ng kung sinong opisyal ng munisipalidad ang pistola at ang mga siklista'y umusad na parang bahang lalamon sa kahit anong may lakas ng loob (o katangahan) na humarang dito. Si Reynante ay nasa gitna ng delubyo.

Sabay ng unang padyak ay pinagana niya ang timer ng kanyang relo.

00:00:00

"Ito na naman tayo", wika ni Reynante sa sarili habang maingat na iniiwasan ang libong bisikleta sa paligid.

"Panginoon, bigyan Niyo po ako ng lakas at iiwas sa sakuna."

Sa ganitong pagkakataon ay imposibleng magkulang sa dasal ang isang tao.

00:34:19

Nagsimula nang maghiwa-hiwalay ang mga siklista. Ang mga malalakas pumadyak ay namamayani sa unahan, ang mga walang ganung lakas ay nasa huli. Nasa huling bahagi ng lead pack si Reynante, komportable sa pace at wala pang nakikitang dahilan upang makipagsabayan sa mga leader. Malalim nguni't kalmado ang kanyang pagtuon ng atensyon sa kada sipa sa pedal.

Sa kanyang kanan, gumising na ang haring araw at sumilip na nang bahagya ang mga mata nito sa ibabaw ng Cordillera. May hamog pang nakabitin sa tila walang katapusang palayan sa paligid; sa kada paghila ng hinga ay may kasamang amoy ng nasusunog na dayami ang hangin. Sa gilid ng daan ay may ilang tao na ring nagwawalis ng bakuran o nag-iigib na tubig. Tumitigil ang mga ito ng panandalian sa kanilang gawain para tingnan kung anong kaguluhan ang nagaganap. Nang makita ang isang pamilyang nakadungaw sa bintana ng kanilang bahay, biglang naisip ni Reynante ang kanyang mag-anak.

Binata pa siya ng magsimulang mawili sa pagbibiskleta at ito ay hindi nahinto kahit pa ng magpakasal sila ni Linda at dumating na ang kanyang panganay na si Donna. Noong mag-isang taon ang anak, nag-pasya si Reynante na itigil muna ang pagbibiskleta dahil nakaramdam siya ng pagod sa paghati ng panahon sa anak, asawa, at sa kanyang malambing na tinatawag na bisyo. Pero hindi nagtagal sa bodega ang kanyang bisikleta.

Umalis siya sa kanyang trabaho sa pabrika ng plastik at naipasok ng tiyuhin ni Linda bilang security guard sa isang department store sa Makati. Upang makatipid sa pamasahe ay naisip niyang magbisikleta na lang papunta sa trabaho at pabalik sa bahay. Valenzuela pa-Makati, Makati pa-Valenzuela. Anim na araw kada linggo.

Sa trabaho ay nakilala niya si Fred, na lider ng isang cycling club ng mga security guard ng mga building malapit sa kanilang pinapasukan. 'Di nagtagal ay naging kasapi si Reynante ng club at sa mas maikling panahon ay kasali na ulit sa mga karera. Mabait at maunawain si Linda at mabuting ama at asawa naman si Reynante kaya't maigi naman ang naging takbo ng mga bagay-bagay.

01:16:43

Mataas-taas na rin ang araw at nawala na ang lamig na bumalot sa mga siklista noong mga unang bahagi ng biyahe. Ang medyo kulay abo na itsura ng kapaligiran ay pinalitan na ng bahagyang nakasisilaw na dilaw. Ang amoy ng dayami ay unti-unti na ring naging amoy ng panggatong—habang ang lahat ay abala sa paghanda ng almusal. Mas marami na rin ang mga taong nagmamanman sa kanila; pati ang ibang mga magsasaka'y pansamantalang umahon sa palayan upang manood.

Bumaba ng kaunti sa middle field si Reynante. Kung sa anon

I captured this one today when I walked into a small village all by myself. I immediately got a lot of attention, but people were friendly, they smiled and waved. I walked along a water canal, and just between the canal and the houses were a giant tree with three benches forming a horse shoe. There was a man smoking a waterpipe, a couple of people standing, and this old man sitting at the end of a bench, holding his walking stick. I immediately wanted to photograph him, because he looked like a man you would see in the Times and National Geographic, but I didn't dare ask because it might have been rude to go directly for the oldest one. But somehow everyone around me knew what I wanted, and before I knew it they were pointing at the old man, and led me to him and said "sora, sora" which meant I should photograph him. I asked him kindly in arabic if I could take his picture, and a smiled and said yes. I took two shots, this is the second one. After I showed the photo they invited me for tea and biscuits. I sat there for a period of time chatting in poor arabic, partly english before I was served the tea.

And I must say, that was the best tea I've ever had!