Linkovi


lektire@net.hr
Ako vam treba lektira koje trenutno nema, pošaljite ime lektire i ime pisca na e-mail:
lektire@net.hr
Svoje lektire možete također poslat na lektire@net.hr
CARNIVAL OF SPACE
CARNIVAL OF SPACE

OGLASNI PPROSTOR
AKO ŽELITE DA SE VAŠ BANER ILI LINK OD VAŠE STRANICE NALAZI OVDJE; MOŽETE NAS KONTAKTIRAT NA E-MAIL: lektire@net.hr
box4

LEKTIRE, LEKTIRA, NOVE LEKTIRE

19.10.2010., utorak

Proza - Antun Gustav Matoš

Antun Gustav Matoš

Proza




1. Bilješka o piscu:

MATOŠ, Antun Gustav (Tovarnik, 13.06. 1873 - Zagreb, 17. 03. 1914), književnik. Učiteljsko dijete, odgojen u Zagrebu, Matoš u šestom razredu napušta gimnaziju i odlazi u Beč na vojnu veterinarsku školu, koju nije svršio. Ne podnosi vojnu disciplinu, 1894 godine dezertira iz vojske, koju je služio u Petrovaradinu. 1898 godine odlazi u Ženevu, u kojoj ostaje godinu i pol dana, zatim seli u Pariz, gdje ostaje pet godina, vrača se kući. Kad je amnestiran seli se u Zagreb, gdje živi do kraja života. Kniževnik profesionalac, od nužde novinar, Matoš nije imao stalnog zaposljenja. Živići teško Matoš se razvijao u intelektualnom i moralnom pogledu. U osnovi lirski raspoložen, on je cijeli život nosio masku cinka, borbenog paskvaliste uvijek spremnog da na protivnika saspe slapove riječi.
Matoš se ogledao u više književnih rodova: piše feljtone, pripovjetke, crtice, eseje, putopise, književne, muzične, likovne i kazališne kritike, pjesme, a okušao se i u dramskom radu
Kompozicijski solidno postavljene, njegove su pripovjetke pune lirizma i duhovitih obrata, ali boluju od nedostatka realnih doživljaja.
Punu mjeru svoga talenta dao je Matoš u književnoj kritici i polemici. S razvijenim ukusom i velikom književnom spremom, pišući redovito glatko i duhovito, on je, ocjenjujući pojedino djelo ili cjelokupni rad nekoga pisca, gotovo uvijek, majstorski uočio bitne karakteristike umjetničkog opusa. Često ćudljiv, cjeneći katkada kalambur više od misaono staložene ocjene, on je ipak u većini svojih sudova tačan i njegova se mišljenja često javljaju u književnim udžbenicima kao definitivna ocjena hrvatskih pisaca. On je bio najuspješniji i najsustavniji ambasador hrvatske kulturne suradnje. Matoš stvara pokretan, živ, prodoran jezik, poslušan instrument da izrazi i najkompliciranija duhovna stanja suvremenog čovjeka. Matoš je naš veliki književnik u punom značenju riječi.




2. Matoševo prozno stvaralaštvo:

Matoševe novele i crtice sabrane su u knjigama:
Iverje (Moć savjesti, Kip domovine leta 188*, Miš, Nezahvalnost, Pereci, friški pereci, Čestitka);
Novo iverje (Nekad bilo - sad se spominjalo, U čudnim gostima, Camao, Božična priča, Samotna noć);
Umorne priče (O tebi i o meni, Moć štampe, Ugasnulo svijetlo, Bura u tišini, Duševni čovjek, Lijepa Jelena, On, Poštenje, Jesenska idila, Prijatelj, Ministarsko tijesto, Vrhovac, Osveta ogledala, Ubio, Cvijet sa raskršča, Sjena).
Matoševa proza može se uglavnom podjeliti u dva osnovna kruga i to: Prvo, krug novela o domaćem kajkavskom kraju, zagrebačko - zagorskoj sredini, i drugo, krug novela bizarnog sadržaja, novele o čudacima, neobičnim tipovima i nevjerojatnim malograđanskim zgodama; o građanskim inteligentima i tragičnim scenama i sudbinama.
Prvi krug je nastao još u živoj matici prve faze našeg realizma, dvojen je pravaškim i patriotskim stilom, emocionalnim ritmom i sentimentalnostima, odvija se prirodno, pun koloristične i pučke sredine.
Drugi krug ponajviše je nastao u polemičkim borbama, na putu i lutanju - a takva je gotovo sva knjiga Umorne priće - otvara put psihološkoj prozi, otkriva tematiku psiholoških složenosti. U noveli Osveta ogledala kako je Matoš prikazao čudnog bizarnog pojedinca koji je bio “vudren na svoju stranu”, koji je sve mrzio:

“Taj demokrat, pripovjednik sveopćeg bratimstva i usrečitelj je
dakle neobično mrzio. Od prokletih predmeta pak ga najviše puzrujivala laž ogledala... Jer zrcalo je hladno i mlako kao skeptik. Jer previše laska srečnicima. Jer nije dano utopijsko i idealno. Jer je sasvim nekorisno kao kristal dokonog soneta. Jer je sjajno i uglađeno kao laž diplomatskog egoizma. Jer ima grasnost vode bez dna. Napokon jer je privlačno kao magnet grijeha. Mami samotnu ljepoticu...”

(OSVETA OGLEDALA)

Matoševe novele i proza, koje su vezane za domaće tlo i u kojima se slika uglavnom kajkavski kraj (pejzaž domovine) i prizori iz provincije, ističu se svojom neposrednošču i izvornošču. Iako su često bačene na papir u brzini i u prvom zamahu, iako su im likovi izrazitiji tek u nekim prizorima, značajna su pojava u našoj književnosti, navještaju jednu novu stilsku proznu mogučnost. I dok s jedne strane pomalo dopunjuju krug tema prvih modernista, u isti mah su i težnja za novom tematikom i jednim drugim, intenzivnijim proznim izrazom.
3. Pejzaž u Matoševom proznom stvaralaštvu:

U Matoševom proznom stvaralaštvu pejzaž se često javlja kao samostalna literarna tema, a on istovremeno asocira na nešto drugo, neku drugu temu koja se razvija i dodiruje kroz čitavo dijelo. Matoš isto tako humanizira pejzaž, oživljuje ga i u njega smješta ljude, povezuje krajeve s ljudima (pripovjetka Ljudi su krajevi, krajevi su ljudi).
Sinestezija, kojom su prozimana sva Matoševa djela, bitan je dio u slikanju pejzaža, života i svijeta, ljudi uopće. Iskončana Matoševa osjetljivost za boju, zvuk i miris učinilo je njegove prozne pejzažne slike izrazitijima, dubljima, svjetlijima.
npr: “San se hvata zelenih brda, i bujnih vinograda po kojima ruji
rumeno grožđe kao plamen, bijelo gori kao ćilibar, a modro se crni kao tisuć stisnutih brganica ispod jesenjeg lišća koje se napilo krvi sunčane...
Sunce zalazi, šumovita brda tonu u smaragdni san, zamiru zvuci daleke muzike, a riječni val šušteći kao svrha koke kneginje, ruže oko vesla ritmove neke slatke i biserne pjesmice.
Sa purpurne se vode stade pušiti mliječna para, a u tihoj i zelenoj dubini stade ručati draguljno trunje, padajući sa neba vedroga, večernjega, zvjezdanoga.
...mrvi se crnim mrvicama u ljubičasti trag zašlog sunca, iščezava u ljubičastom poljupcu kojim slavi veseli i bijeli dan sumornu, baršunastu noć!”
(SAMOTNA NOĆ)










4. Zaključak:

Pod utjecajem francuskih simbolista, Matoš je nastojao u našem jeziku ostvariti glazbenu sugestivnost, pa je zbog toga brižno birao riječi i usklađivao sonornost vokala i konsonanta. Matoševa je sklonost sentimentalizmu dokazana nizom pijesama, ali njegovo tragično osjećanje života ne iscrpljuje se melankolijom nego prelazi i u karakteristični bunt.
Matoš je začetnik moderne dijalektalne lirike i fraze, a neki njegovi stihovi postali su političko geslo čitavih generacija:

“I dok je srca, bit će i Kroacije!”

(PRI SVETOM KRAJU)

“Već je zorja, a nemrem spati
Po hiži me hinca mušlih črni raj,
Ko kotiček već kriči za vrati
Hajči Smiljček, hajček picej moj!”

(HRASTOVAČKI NOKTURNO)

- 21:32 - Komentari (0) - Isprintaj - #

Proza - Antun Gustav Matoš - LEKTIRE, LEKTIRA, NOVE LEKTIRE - Blog.hr

Site Map

Homepage

Last updated: 2010, October 24

/ 1 pages
LEKTIRE
         
10/ 3 pages
LEKTIRE
LEKTIRE
LEKTIRE
              
1628336819/ 1 pages
IZBOR IZ HRVATSKE LIRIKE 20. STOLJEĆA - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628336856/ 1 pages
Iz velegradskog podzemlja - Vjenceslav Novak - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628336892/ 1 pages
JUDITA - Marko Marulić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628337015/ 1 pages
Kabanica - Nikolaj Vasiljevič Gogolj - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628337034/ 1 pages
Kako došlo, tako prošlo - AUGUST ŠENOA - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340046/ 1 pages
Mizantrop - Jean Baptiste - Moliere - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340048/ 1 pages
Mor - Đuro Sudeta - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340052/ 1 pages
Pripovjetke - Ivan Goran Kovačić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340054/ 1 pages
Mrak na svijetlim stazama - Ivan Goran Kovačić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340056/ 1 pages
Mrtvi Kapitali - Josip Kozarac - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340059/ 1 pages
Muljika - Dinko Šimunović - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340062/ 1 pages
Najljepše priče klasične starine - Gustav Schwab - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340063/ 1 pages
Nana - Emile Zola - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340066/ 1 pages
Napuklo srce - Brigitte Blobel - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340067/ 1 pages
NEČISTA KRV - Borislav Stanković - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340071/ 1 pages
Nora - Henrik Ibsen - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340072/ 1 pages
Novela od Stanca - Marin Držić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340075/ 1 pages
NOVELE - Ranko Marinković - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340078/ 1 pages
Odiseja - Homer - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340079/ 1 pages
Okovani Prometej - Eshil - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340080/ 1 pages
Oliwer Twist - Charles Dickens - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340081/ 1 pages
OSMAN - Ivan Gundulić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340084/ 1 pages
Otac Goriot - Honore de Balsac - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340087/ 1 pages
Pakao - Dante Alighiere - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340088/ 1 pages
Patnje mladog Werthera - Johann Wolfgang Goethe - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340090/ 1 pages
PETAR PAN - JAMES MATTHEW BARRIE - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340258/ 1 pages
Pjesme - Vladimir Vidrić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340260/ 1 pages
Pjesme - Sergej Jesenjin - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340263/ 1 pages
PJESME - Dobriša Cesarić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340264/ 1 pages
PLANINE - Petar Zoranić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340267/ 1 pages
POD STARIM KROVOVIMA - Ksaver Šandor Gjalski - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340269/ 1 pages
Poezija - Silvije Strahimir Kranjčević - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340271/ 1 pages
Poezija - Petar Preradović - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340275/ 1 pages
POSLJEDNJI STIPANČIĆI - VJENCESLAV NOVAK - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340277/ 1 pages
POVJESTICE - August Šenoa - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340283/ 1 pages
POVRATAK FILIPA LATINOVICZA - MIROSLAV KRLEŽA - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340286/ 1 pages
Pravda i druge pripovijetke - Vladan Desnica - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340287/ 1 pages
Predstava Hamleta u selu Mrduša Donja - Ivo Brešan - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340291/ 1 pages
Prijan Lovro - August Šenoa - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340292/ 1 pages
Pripovjesti - Josip Kozarac - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340294/ 1 pages
PRIPOVIJETKE - IVO ANDRIĆ - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340298/ 1 pages
PROCES I PREOBRAŽAJ - FRANZ KAFKA - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340299/ 1 pages
PROKLETA AVLIJA - IVO ANDRIĆ - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340301/ 1 pages
PROSJAK LUKA - August Šenoa - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628340303/ 1 pages
Proza - Antun Gustav Matoš - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343638/ 1 pages
Pustolov pred vratima - Milan Begović - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343645/ 1 pages
PUTOVANJE CHILDA HARALDA - GEORGE GORDON BYRON - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343649/ 1 pages
Razbojnici - Friedrich Schiller - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343654/ 1 pages
Ribanje i ribarsko prigovaranje - Petar Hektorović - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343718/ 1 pages
Sretni Kraljević - Oscar Wilde - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343719/ 1 pages
STARAC I MORE - ERNEST HEMINGWAY - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343721/ 1 pages
Stolice - Eugene Ionesco - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343722/ 1 pages
Strah u Ulici Lipa - Milovoj Matosec - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343724/ 1 pages
Stranac - Albert Camus - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343726/ 1 pages
Dubrovačka trilogija - Ivo Vojnović - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343729/ 1 pages
Suton - Ivo Vojnović - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343731/ 1 pages
Suze sina razmetnoga - Ivan Gundulić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343732/ 1 pages
ŠKRTAC - Moliere (Jean Baptiste Poquelin) - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343737/ 1 pages
TAJNI DNEVNIK ADRIANA MOLEA - SUE TOWNSEND - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343742/ 1 pages
TARTUFFE - Jean Baptiste Moliere - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343747/ 1 pages
TENA - JOSIP KOZARAC - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343751/ 1 pages
Therese Raquin - Emile Zola - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343752/ 1 pages
TRI DOMOBRANA - MIROSLAV KRLEŽA - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343754/ 1 pages
Tri sestre - Anton Pavlović Čehov - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343755/ 1 pages
Trojica u Trnju - Pavao Pavličić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343757/ 1 pages
U glib - Vjenceslav Novak - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343758/ 1 pages
Ujak Vanja - Antun Pavlovič Čehov - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343759/ 1 pages
Ukroćena Goropadnica - WILLIAM SHAKESPEARE - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343761/ 1 pages
Ulica Predaka - Sunčana Škrinjarić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343762/ 1 pages
U registraturi - Ante Kovačić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343764/ 1 pages
Vježbanje života - Nedjeljko Fabrio - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343766/ 1 pages
Voćka poslije kiše - Dorbiša Cesarić - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343768/ 1 pages
Voda - Vladimir Nazor - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343770/ 1 pages
VUCI - Milutin Cihlar Nehajev - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343775/ 1 pages
WAITAPU - JOŽA HORVAT - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343778/ 1 pages
ZAČUĐENI SVATOVI - EUGEN KUMIČIĆ - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343780/ 1 pages
Zaljubljen do ušiju - Miro Gavran - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343781/ 1 pages
ZALJUBLJEN DO UŠIJU - Miro Gavran - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343783/ 1 pages
ZAPISI IZ MRTVOG DOMA - F. M. Dostojevski - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343786/ 1 pages
Zlatarovo zlato - August Šenoa - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343787/ 1 pages
Zločin i kazna - F. M. Dostojevski - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343788/ 1 pages
Zvižduk s Bukovca - Zvonimir Milčec - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr
              
1628343791/ 1 pages
Životinjska farma - George Orwel - LEKTIRE, LEKTIRA, SVE LEKTIRE - Blog.hr



Blog.hr koristi kolačiće za pružanje boljeg korisničkog iskustva. Postavke kolačića mogu se kontrolirati i konfigurirati u vašem web pregledniku. Više o kolačićima možete pročitati ovdje. Nastavkom pregleda web stranice Blog.hr slažete se s korištenjem kolačića. Za nastavak pregleda i korištenja web stranice Blog.hr kliknite na gumb "Slažem se".Slažem se

<< Arhiva >>

Creative Commons License
Ovaj blog je ustupljen pod Creative Commons licencom Imenovanje.

< listopad, 2010  
P U S Č P S N
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

OTKUP MOBITELA
OTKUP MOBITELA NEISPRAVNIH, OŠTEĆENIH I ISPRAVNIH Otkupljujemo mobitele s hardwerskim i softverskim greškama, oštećene, neispravne,ispravne...

Blog.hr koristi kolačiće za pružanje boljeg korisničkog iskustva. Postavke kolačića mogu se kontrolirati i konfigurirati u vašem web pregledniku. Više o kolačićima možete pročitati ovdje. Nastavkom pregleda web stranice Blog.hr slažete se s korištenjem kolačića. Za nastavak pregleda i korištenja web stranice Blog.hr kliknite na gumb "Slažem se".Slažem se