Plastično je fantastično

ponedjeljak, 14.11.2011.

Povijest plastike

Slikovni prikaz povijesti plastike. Možda ta povijest i nije dugačka, ali je puna promjena i inovativnosti, područje ljudske civilizacije koje se je najbrže i najviše razvijalo, a razvija se i dalje. Zato pogledajte kratki slikovni prikaz uz nevedene neke značajnije godine.




1284 - Prvi zabilježeni spomen londonske kompanije „The Horners“ koja se bavila preradom rogova i kornjačevine, kao prvih prirodnih plastika.

1820-te - Pojavljuju se vulkanizirana guma, gutaperča ili gutaperka (materijal sličan kaučuku, produkt iz zgusnutog soka istoimenog tropskog drveta, a upotrebljava se kao izolacioni materijal, za izradu medicinskih instrumenata, pogotovo u stomatologiji te u galvanoplastici za otiske), parkesine (komercijalni naziv za prvu plastiku koju je proizveo čovjek – Alexander Parkes), celuloza

1823 - Macintosh je upotrijebio prirodnu gumu (sirovu gumu proizvedenu od lateksa) kako bi učinio nepromočivu pamučnu tkaninu, ‘mac’ je stvoren

1845 - Bewley je konstruirao ekstruder za gutaperču

1850 - Prvi podmorski telegrafski kabel s izolacijom od gutaperče položen je između Dovera i Kalea

1862 - Prvi prikaz Parkesina, materijala koji je prethodio celuloidu (nitro-celuloza) na Svjetskoj izložbi u Londonu

1872 - Braća Hyatt patentirala su prvi stroj za brizganje plastike

1885 - George Eastman Kodak patentirao je stroj za proizvodnju fotografskog filma baziranog na celuloidu (nitro-celulozi)

1880 - Modni trendovi uvode češljeve i kopče za kosu izrađene od nitro-celuloze, umjesto od režnjačevine

1890 - Oblikovanje nitro-celuloze pomoću zagrijavanja (tzv. termoformiranje) uvedeno je i koristi se za proizvodnju zvečki za bebe

1892 - Cross & Bevan razvili viskozu ili viskoznu svilu (rayon - Chardonnet svila

1898 - Početak masovne proizvodnje gramofonskih ploča od šelaka (shellac)

1899 - Krische and Spittler u Njemačkoj dobili nagradu za patent Casein plastike, kao zamjene za rožnjačevinu i poludrago kamenje. Proizvodi su prvi puta predstavljeni na Univerzalnoj izložbi plastike 1900. u Parizu




1909 - U britanskoj kompaniji Erinoid razvijena Casein plastika kao derivat mlijeka.

1910 - U Njemačkoj se počinju proizvoditi čarape iz viskoze (CA)

1915 - Na britanskom industrijskom sajmu (British Industries Fair), kraljica Mary vidjela je proizvode izrađene od casein plastike i naručila nekoliko komada nakita proizvedenog od tog novog materijala

1916 - Rolls Royce počinje koristiti fenol-formaldehid (phenol formaldehyde) u unutrašnjosti svojih vozila i to propagandiraju kao novost

1919 - Eichengrun proizvodi prvi prah celuloznog acetata za prešanje

1921 - Početak značajnijeg rasta izrade fenolnih kalupa posebno za izradu elektro izolacija, a 1930 radi ojačavanja izolaciji se dodaju i fenolni laminati

1922 - Staudinger objavio svoj rad u kojem navodi da je plastika sastavljena od dugolančanih molekula, a to ga dovodi do Nobelove nagrade 1935. godine

1924 - Rossiter u kompaniji "British Cyanide" razvija urea-tiurea formaldehidne smole, naknadno komericalno predstavljeno kao prvi prozirni termootporni prah za kalupljenje, a danas se prah urea formaldehidnih smola koristi za izradu ljepila u drvnoj industriji.

1926 - Trgovačka kuća "Harrods" predstavila je prve obojane termootporne pribore za jelo koje su proizveli razni proizvođači kao što su: "Brookes and Adams", "The Streetly Manufacturing Company" i "Thomas De La Rue and Co".

1926 - Eckert i Ziegler patentirali su prvi komercijalni stroj za brizganje plastike

1929 - Kompanija "Bakelite Ltd" zaprimila je ikad najveću narudžbu fenolnog praha za kalupljenje, a za izradu Siemensovih kućišta za telefone




1930 - U američkoj kompaniji "3M" izumljena je prva prozirna ljepljiva traka - ‘Scotch tape' (kod nas poznatiji kao 'selotejp')

1932 - Patentiran je vijak za plastificiranje u prostupku injekcionog prešanja

1933 - 21. prosinca osnovan BPF - The British Plastics Federation - prvi predsjednik bio je Charles Waghorne iz kompanije Insulators Limited.

1933 - Fawcett i Gibson istraživači iz britanske kompanije ICI - Imperial Chemical Industries, (slučajno) otkrili ili bolje rečeno proizveli polietilen (PE)

1933 - Istraživač Crawford u kompaniji ICI razvio je prvu komercijalnu sintezu poli(metil metakrilata) - poly(methyl methacrylate) – (PMMA) - koji se kasnije koristi kao lagana i nelomljiva alternativa staklu, tzv. akrilno staklo ili pleksiglas

1935 - Proizvođač Troester u Njemačkoj proizveo prvi ekstruder za termoplastične mase

1935 - Carothers i DuPont patentirali najlon (nylon)

1936 - Proizvodnja prvih avionskih prozora od materijala komercijalnog naziva 'Prespex" - u stvari od poli(metil metakrilata) odnosno akrilnog stakla danas poznatijeg kao pleksiglas

1937 - Inženjeri Columbo i Pasquetti u Italy proizveli prvi dvovijčani ekstruder

1937 - Prva komercijalna proizvodnja polistirena (PS) - polystyrene, u njemačkoj kompaniji "IG Farben"

1938 - U Sjedinjenim američkim državama započela puna proizvodnja najlon 6 vlakana (nylon 6-6 ili nylon 6,6 - a u široj upotrebi samo kao nylon 6)

1938 - Proizvedena prva četkica za zube s najlonskim vlaknima

1938 - Istraživač Plunkett iz američke kemijske kompanije "DuPont" (E. I. du Pont de Nemours and Company) otkrio PTFE - politetrafluoroetilen (polytetrafluoroethylene) - danas komercijalnog naziva Teflon

1939 - Prva komercijalna proizvodnja polietilena (PE) u britanskoj kompaniji ICI

1939 - izbijanje rata - plastika postaje strateški materijal




1940-te - Upotreba polietilena (PE) u radarima kao izolacija na električnim vodičima

1940 - Prva proizvodnja PVC-a - polivinil klorida (polyvinyl chloride) u Velikoj Britaniji

1940 - DuPont uvodi u proizvodnju poliakrilonitril (polyacrylonitrile) – (PAN), kao jedan od prvih konstrukcijskih materijala

1941 - Istraživači Whinfield and Dickson iz Calico Printer's Association iz Manchestera, patentirali su polietilen teraftalat (polyethylene terephthalate) (PET); prethodno su stvorili prva poliesterska vlakna nazvana Terylene.

1942 - Istraživač Dr. Harry Coover iz američke kompanije „Estman Kodak“ prvi je otkrio super ljepilo - ( ‘Super Glue’( (metil cijanoakrilat - methyl cyanoacrylate)

1943 - Izgrađeno prvo pilot postrojenje za proizvodnju politetrafluoroetilena - polytetrafluoroethylene (PTFE), komercijalno nazvanog Teflon

1945 - Proizvodnja „Sqezy bottle“ (plastične boce s metalnim vrhom i dnom, s otvorom i plastičnim čepom na vrhu, koja se može stisnuti) od polietilena niske gustoće (PE-LD ili LDPE) inicirao je brzu ekspanziju industrijske proizvodnje pakiranja za šampone i tekuće sapune, zamijenivši dotadašnje staklene boce

1947 - Formica melamine obrađen s dekorativnim laminatima predstavljen u Velikoj Britaniji

1948 - Proizveden akrilonitril-butadien-stiren (acrylonitrile-butadiene-styrene) (ABS)

1948 - Švicarski inženjer George de Mestral izumio Velcro (kod nas poznatiji kao čičak traka), koji je kasnije patentiran 1955

1948 - Predstavljene 12 inčne „long plejke“ – gramofonske ploče izrađene od polivinil klorida (PVC-a)

1949 - Proizveden prvi Airfix – model aviona za sastavljanje, dijelovi izrađeni od polistriena (PS)

1949 - High impact polystyrenepolistiren visoke žilavosti (HIPS) predstavljen kao komercijalna plastika

1949 - U Sjedinjenim američkim državama predstavljeni proizvodi za kućanstvo „Tupperware“ izrađeni od polietilena niske gustoće (PE-LD ili LDPE)

1949 - U DuPontu izumljena ‘Lycra’ (rastezljiva vlakna) na osnovi poliuretana




1950-te - Pojavile su se polietilenske vrećice

1950-te - Predstavljanje akrilonitritnog butadien stirena acrylonitrile-butadiene-styrene (ABS) kopolimera

1950 - Kompanija ICI otvara novu tvornicu u okrugu Redcar (Velika Britanija), za proizvodnju Terilena - Terylene

1951 - Festival Britanije

1953 - Komercijalna proizvodnja polieterske tkanine uvodi pojmove 'drip dry' (samo sušeće, brzo sušeće) i ‘non-iron’ (ne gužva se, ne treba se peglati)

1954 - DOW Chemical predstavio polistirensku pjenu

1955 - Prva proizvodnja polietilena visoke gustoće (PE-HD ili HDPE) u Velikoj Britaniji

1956 - 'Reliant Regal 111', prvi komercijalno uspješan automobil od plastike armirane sa staklenom vunom pušten u prodaju

1956 - Kompanija 'Eero Saarinen' predstavila stolicu komercijalnog naziva 'Tulip Chair' napravljenu od plastike ojačane staklenom vunom.

1956 - Kompanija DuPont prijavila patent za prvi acetal – (polyoxymethylene (POM)

1957 - Kompanija „Knerr & Medlin, Wham-O Toy“ predstavila plastični krug kao „Hula Hoop“

1957 - U talijanskoj kompaniji Montecatini prva proizvodnja polipropilena - polypropylene (PP) korištenjem Ziegler-Natta katalizatora

1958 - Prva proizvodnja polikarbonatapolycarbonat (PC) (Bayer i General Electric)

1958 - „Lego“ je patentirao sustav plastičnih kockica za sastavljanje proizvedene od celuloznog acetata - cellulose acetate (CA), a kasnije su kockice izrađivane od polimera akrilonitrilni butadien stiren - acrylonitrile- butadiene-styrene (ABS)

1959 - Na Američkom međunarodnom sajmu igračaka kompanija Mattel predstavila lutku „Barbie“




U ranim 60-tim – predstavljene akrilne boje na vodenoj osnovi

1960 - Kompanija DuPont pokrenula proizvodnju kopolimera etilen vinil acetata - ethylene-vinyl acetate (EVA kopolimer)

1962 - Kopmanija DuPont započela porizvodnju poliamidnih folija i lakova

1962 - Uspješno obavljena prva implatacija silikonskih grudi

1965 - DuPoint je prvi razvio Kevlar® (para-armidno sintetičko vlakno)

1966 - Započela izrada spremnika goriva postupkom injekcijskog upuhavanja

1967 - Kompanija „Zanota“ proizvela prve stolice puhane od poli vinil klorida - polyvinyl chloride (PVC) koje su dizajnirali Scolari, De Pas i Lomazzi

1969 - Neil Armstrong postavio najlonsku - nylon američku zastavu na Mjesec.

1970 - Kompanija „Wavin/British Gas„ u Velikoj Britaniji prvi puta upotrijebila žute tlačne cijevi za plin izrađene od polietilena visoke gustoće (PE-HD ili HDPE) tzv. 'Yellow pipe'

1973 - Predstavljene boce za piće izrađene od poletilen teraftalata - pterephthalate (PET)

1973 - Američka kompanija „Motorola“ predstavila prvi komercijalni mobilni telefon kojeg je dizajnirao Martin Cooper

1976 - Plastika u najrazličitijim formama postaje najviše korišteni materijal u svijetu

1977 - Kompanija ICI prva je pripremila polietereterketon - polyaryletheretherketone (PEEK)

1979 - Ugrađen prvi PVC-U dvostruko ostakljeni prozor




1980 - Prva proizvodnja linearnog polietilena niske gustoće - linear low density polyethylene (PE-LLD ili LLDPE)

1980 - Prvi puta u Velikoj Britaniji ugrađene tlačne cijevi za pitku vodu tzv. 'Blue pipe'

1982 - Prvo umjetno srce, izrađeno pretežito od poliuretana - polyurethane, implatirano u čovjeka

1983 - Tanki plastični 'Swatch' sat napravljen je od 51 pretežito plastične komponente

1983 - Kompanije ICI i Bayer prestavile PEEK, PPS (polyphenyene sulphide), i PES (polyether sulphone)

1987 - BASF u Njemačkoj proizveo poliacetilenpolyacetylene, materijal koji ima dvostruko bolju elektro vodljivost od bakra.

1988 - Predstavljen trokut sa strelicama kao simbol recikliranja

1989 - U Cambrigeu otkriven prvi svijetleći polimer (light emitting polymer) – polietin - poly-ethyne (LEP)

1990 - Kompanija ICI predstavila Biopol, prva komercijalno dostupna biodegradabilna plastika

1991 - Dyson’s vakuumski usisavač predstavljen u Japanu

1994 - Predstavljen prvi auto 'Smart' izrađen od obojanih i laganih fleksibilnih polikarbonatnh ploča

1998 - Zanussi proizveo prvi samostojeći hladnjak Oz s izolacijom i vanjskim površinama izrađenim od poliuretanske pjene (PUR)




2000-te - Nano-tehnologija primijenjena u raznim polimernim i kompozitnim aplikacijama

2000 - Predstavljen prvi komercijalni poleoleofin s matelocenom kao katalizatorom

2001 - Prema zamisli Tony Fadella, nezavisnog izumitelja, kompanija „Apple Computers“ razvila iPod.

2005 - NASA istražila prednosti materijala zasnovanog na polietilenu - RFX1, kao materijala za svemirske brodove koji će biti poslani na Mars

2005 - Ustanovljen Polycond projekt kako bi se pronašli vodljivi polimeri

2008 - Airbus 380, koji sadrži 22% plastike ojačane ugljičnim vlaknima sletio u Heathrow

2009 - Boeing 787 (nazvan kao 'Boeing's Plastic Dream' – Boingov plastični san) pušten u upotrebu, njegova sva oplata napravljena je od plastičnih kompozitnih materijala i ukupno 50% dijelova aviona izrađeni su od plastike





- 20:56 - Komentari (0) - Isprintaj - #

Blog.hr koristi kolačiće za pružanje boljeg korisničkog iskustva. Postavke kolačića mogu se kontrolirati i konfigurirati u vašem web pregledniku. Više o kolačićima možete pročitati ovdje. Nastavkom pregleda web stranice Blog.hr slažete se s korištenjem kolačića. Za nastavak pregleda i korištenja web stranice Blog.hr kliknite na gumb "Slažem se".Slažem se